Dünya Kalp Günü
Büyük ölçüde risk faktörlerinin kontrolü ile önlenebilir olmasına rağmen kalp ve damar hastalıkları (kardiyovasküler hastalıklar) dünya genelinde her yıl milyonlarca insanı etkilemeye devam etmektedir. Farkındalık oluşturmak amacıyla her yıl 29 Eylül "Dünya Kalp Günü" olarak kutlanmaktadır. Bu yılın teması “Hiçbir Ritmi Kaçırmayın” olarak belirlenmiş olup kalp sağlığımızı koruyarak hayatımızın ritmini koruyabileceğimize ve sevdiklerimizle geçireceğimiz anları artırabileceğimize vurgu yapılmaktadır.
Kalp ve damar hastalıkları , dünya genelinde ve ülkemizde ölümlerin başlıca nedenlerinden biri olmaya devam etmektedir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl yaklaşık 20 milyon kişi kalp ve damar hastalıkları nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ülkemizde 2024 yılında gerçekleşen 490 bin ölümün yaklaşık %28’i kalp ve damar hastalıklarından kaynaklanmıştır.
Kalp hastalıklarının gelişiminde rol oynayan başlıca risk faktörleri arasında hipertansiyon, dislipidemi, diyabet, obezite, fiziksel aktivite eksikliği, tütün ve tütün ürünü kullanımı ile sağlıksız beslenme yer almaktadır. Bu nedenle risk faktörlerinin erken dönemde tanımlanması ve kontrol altına alınması, kalp ve damar hastalıklarından korunma ve bu hastalıkların tedavisinde hassas rol oynamaktadır. Dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivitenin, kalp damar hastalıkları riskini %30-40 oranında azaltabileceği kanıtlanmıştır (1, 2).
Sağlık Bakanlığı “Türkiye Kalp Damar Hastalıkları Önleme ve Kontrol Programı” çerçevesinde, bireylerin kalp damar hastalıkları risk düzeyini belirlemek ve erken teşhis, etkili tedavi ve izlemlerde aile hekimliği birimlerinin daha aktif bir rol üstlenmesini sağlamak amacıyla Hastalık Yönetim Platformu kapsamında “kardiyovasküler risk değerlendirmesi” uygulamasını hayata geçirmiştir.
Bu uygulama ile 40 yaş ve üstü bireylerin yılda en az bir kez kapsamlı kardiyovasküler risk değerlendirmesini yapmakta ve elde ettikleri verileri kullanarak ilgili kişinin 10 yıl içinde ölümüne neden olabilecek kalp ve damar hastalığı geçirme riskini hesaplamaktadır.
Dünya Kalp Günü vesilesiyle en yakın sağlıklı hayat merkezini ziyaret etmeye öncelik verebilirsiniz.
Öneriler (3, 4, 5):
❤︎ Sağlıklı beslenin!
❤︎ Yeterli miktarda su için!
❤︎ Hareket edin!
❤︎ Tütün, tütün ürünleri ve alkolden uzak durun!
❤︎ Aile hekiminize başvurarak kardiyovasküler risk değerlendirmenizi yaptırın!
❤︎ Sağlıklı hayat merkezlerini ziyaret ederek sağlıklı hayat danışmanlığı alın.!
❤︎ Hasta iseniz kontrollerinizi düzenli olarak yaptırın!
❤︎ İlaçlarınızı doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın!
Kaynaklar:
1. Soares-Miranda, L., Siscovick, D. S., Psaty, B. M., Longstreth Jr, W. T., & Mozaffarian, D. (2016). Physical activity and risk of coronary heart disease and stroke in older adults: the cardiovascular health study. Circulation, 133(2), 147-155.
2. Estruch, R., Ros, E., Salas-Salvadó, J., Covas, M. I., Corella, D., Arós, F., ... & Martínez-González, M. A. (2018). Primary prevention of cardiovascular disease with a Mediterranean diet supplemented with extra-virgin olive oil or nuts. New England journal of medicine, 378(25), e34.
3. Diab, A., Dastmalchi, L. N., Gulati, M., & Michos, E. D. (2023). A heart-healthy diet for cardiovascular disease prevention: where are we now?. Vascular health and risk management, 237-253.
4. Mora, S., Cook, N., Buring, J. E., Ridker, P. M., & Lee, I. M. (2007). Physical activity and reduced risk of cardiovascular events: potential mediating mechanisms. Circulation, 116(19), 2110-2118.
5. de Keijzer, A. R., Rm, K., Jorstad, H., & Roos-Hesselink, J. W. (2024). Physical activity for cardiovascular prevention.
